Sách đỏ là gì và những thông tin cần biết về sách đỏ

Sách đỏ trong tiếng Anh có tên là Red list of Threatened Species. Vậy sách đỏ có những nội dung liên quan đến vấn đề gì? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu về sách đỏ là gì và xếp loại chi tiết trong sách đỏ của IUCN dưới đây.

1. Sách đỏ là gì?

Sách đỏ có tên gọi tiếng Anh là Red list of Threatened Species. Nội dung của sách đỏ nói về tình trạng của các loài động, thực vật trên thế giới, kể cả những loài quý hiếm hay đã tuyệt chủng. Tình trạng đó đang được diễn ra theo chiều hướng như thế nào? Từ đó, con người sẽ có định hướng cách bảo vệ các loài sao cho hợp lý, hiệu quả và đúng đắn nhất.

Danh sách các loài động, thực vật trong sách đỏ được International Union for Conversation of Nature and Natural Resources (Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế), viết tắt là IUCN tiến hàng giám sát.

International Union for Conversation of Nature - Sách đỏ là gì
International Union for Conversation of Nature

Trước những vấn nạn cũng như tình hình đánh giá các loài sinh vật đó mà Việt Nam cũng đã ban hành sách đỏ. Từ đó, hướng dẫn cụ thể và đẩy mạnh tinh thần bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên trong nước. Cùng với nội dung về sách đỏ là gì, Việt Nam cũng ban hành rất nhiều văn bản, pháp luật, quy định chặt chẽ để đảm bảo ổn định sinh thái và đa dạng sinh học.

Xem thêm: Sách trắng là gì?

2. Danh mục phân loại sách đỏ là gì theo IUCN

Các loài sinh vật trên thế giới được sắp xếp theo chín bậc phù hợp với mức độ đe dọa cũng như nguy cơ sống còn của loài đó. Hay nói cách khác, đó chính là trạng thái hay tình trạng bảo tồn của các loài sinh vật sống trên trái đất. Cụ thể:

2.1. Tuyệt chủng (EX – Extinct)

Theo sách đỏ IUCN, tuyệt chủng chính là không còn cá thể nào sinh sống trên trái đất. Và điều này đã có những bằng chứng khẳng định chắc chắn.

2.2. Tuyệt chủng trong tự nhiên (EW – Extinct in the Wild)

Giống như tuyệt chủng đã nói ở trên, các loài động, thực vật tuyệt chủng tự nhiên hay dưới loài, không còn ghi nhận sự sống nào trong khoảng thời gian nhất định. Các sinh vật đó có thể được khảo sát ở vùng phân bố nào đó trong khoảng thời gian phù hợp. Các loài động, thực vật đó, nếu còn sống sẽ còn rất ít và tùy thuộc vào điều kiện nhân tạo của con người có chăm sóc tốt được hay không.

2.3. Cực kỳ nguy cấp (CR – Critically Endangered)

Những loài sinh vật thuộc nhóm cực kỳ nguy cấp đang gặp phải tình trạng nguy hiểm, có thể trong tương lai gần sẽ bị tuyệt chủng. Được coi là cực kỳ nguy cấp khi quần thể của loài đó phân bố trong vùng 100km2 hoặc đã bị suy giảm còn 20% cá thể loài.

2.4. Nguy cấp (EN – Endangered)

Trong nhóm sinh vật nguy cấp thì nguy cơ tuyệt chủng thấp hơn nhóm cực kỳ nguy cấp. Tuy nhiên, chúng cũng có nguy cơ tuyệt chủng nếu như con người không có chính sách bảo tồn, phát triển đúng đắn.

2.5. Sắp nguy cấp (VU – Vulnerable)

Nhóm loài nào đó thuộc nhóm sắp nguy cấp, chứng tỏ chúng đang có nguy cơ phải đối mặt với tình trạng tuyệt chủng trong tương lai. Tuy nhiên, tình trạng sắp nguy cấp sẽ diễn ra quá trình lâu hơn ở nguy cấp (EN) hay cực kỳ nguy cấp (CR).

Nếu loài sinh vật đó bị giảm trên 80% hoặc chỉ còn 20.000km2 tổng diện tích phân bố thì thuộc nhóm sắp nguy cấp trong thắc mắc sách đỏ là gì này.

2.6. Sắp bị đe dọa (Near Threatened)

Được coi là sắp bị đe dọa khi giống loài đó sẽ có nguy cơ phải đối mặt với tình trạng tuyệt chủng trong tương lai gần.

2.7. Những mức độ khác trong sách đỏ

Ngoài 6 mức độ của các loài động, thực vật kể trên thì còn 3 nhóm nhỏ ít nguy cấp trong đánh giá của IUCN đó là:

  • Sắp bị đe dọa
  • Ít quan tâm
  • Phụ thuộc bảo tồn

3 nhóm này có thể được liệt vào một nhóm chính là ít nguy cấp hay LR – Lower Risk.

3. Tình hình trong sách đỏ là gì hiện nay

Từ năm 2004 đến 2012 có 4 loài được ghi nhận là đã tuyệt chủng hoàn toàn.

Tính đến năm 2012, IUCN đã công bố thêm vào sách đỏ 2000 loài mới. Trong đó, có tất cả 63.867 loài sinh vật, nhưng có đến hơn 19 nghìn loài nằm trong danh sách đang có nguy cơ tuyệt chủng. Nằm trong nhóm nguy hiểm là gần 6.000 loài và nhóm cực kỳ nguy hiểm là gần 4.000 loài sinh vật.

Tính riêng tại Ấn Độ, IUCN đã thống kê được có đến 132 loài sinh vật đang nằm trong nhóm cực kỳ nguy cấp.

4. Sách đỏ Việt Nam

Sách đỏ Việt Nam được soạn thảo lần đầu tiên vào năm 1992 nhằm đánh giá tình trạng các loài động vật quý hiếm trong nước. Trong đó, cũng phân loại các mức độ đe dọa như trong sách đỏ IUCN dưới sự hỗ trợ của nhiều cơ quan quốc tế.

Sách đỏ Việt Nam
Sách đỏ Việt Nam

Dựa vào những xếp loại ở trên, Nhà nước cũng ban hành nhiều chính sách hỗ trợ để bảo tồn các loài sinh vật có nguy cơ tuyệt chủng. Đồng thời, ngăn chặn các hành vi xấu, gây ảnh hưởng đến tài nguyên thiên nhiên của đất nước.

Sau quá trình thực hiện sách đỏ của Việt Nam, có nhiều loài đang gặp nguy hiểm ở mức độ nghiêm trọng. Cụ thể năm 1992, có 365 loài bị đe dọa nhưng đến năm 2004 đã tăng lên 857 loài – một con số đáng báo động trong sách đỏ. Như vậy, chúng ta vừa tìm hiểu xong về sách đỏ là gì. Dựa trên phân loại nguy cơ của IUCN để chúng tsa biết được những loài đang bị đe dọa. Trên cơ sở này, sẽ đưa ra những biện pháp ngăn chặn phù hợp. Các bạn muốn tìm hiểu nhiều hơn nữa hãy ghé qua sachxua.vn để khám phá và trải nghiệm.

Thông tin liên hệ Nhà sách Xưa và Nay:

Bình luận trên Facebook